Lou Reed

Leven in vertrouwen

Ik luisterde deze week naar de CD New York van Lou Reed en had de rust om naar zijn teksten te luisteren. In het nummer Busload of faith zingt hij over het feit dat je eigenlijk nergens op kunt vertrouwen en dus heel erg veel vertrouwen nodig hebt om dit leven door te komen. (Lou Reed is geen geboren optimist, maar wel een ijzersterke muzikant.)

Lou gebruikt twee woorden voor wat wij allebei vertrouwen noemen. Ten eerste in de zin van je kunt op niemand vertrouwen - daar gebruikt hij het werkwoord to depend on, letterlijk: afhankelijk zijn van en meer figuurlijk: kunnen rekenen op. Als tweede gebruikt hij faith, een wat abstracter vertrouwen, zonder heel concreet beoogd resultaat en zonder te weten wat je mag verwachten. We horen dat veel bij christenen: to have faith in god.

Het was de tegenstelling tussen deze twee vormen van vertrouwen die me trof, toen ik dit lied weer eens hoorde. In praktijk verwarren we die twee soorten namelijk nogal eens.

Wanneer we zeggen dat we iemand vertrouwen, bedoelen we vaak dat we er op durven te rekenen dat hij of zij zal doen wat we van hem of haar verwachten. Ons vertrouwen is gekoppeld aan een concrete uitkomt of een concreet handelen van die persoon. En we zijn teleurgesteld (ons vertrouwen is geschaad) als er iets anders gebeurt. Dat noemen we vertrouwen, maar het is meer rekenen op.

We zouden die zelfde persoon ook echt kunnen vertrouwen, in de zin dat we het weten dat wat hij of zij doet of beslist, altijd het goede zal zijn. Dat is een vertrouwen dat niet gehecht is aan een concrete uitkomt en dat ook niet snel geschaad zal zijn. Het is dus een veel dieper vertrouwen.

Interessanter nog wordt als we ons afvragen in hoeverre we onszelf vertrouwen en welke van de twee we dan bedoelen. Hopelijk de tweede, maar misschien wel de eerste. Verwachten we van onszelf dat we dat examen zullen halen, dat we dat sollicitatiegesprek goed zullen doen, en dat de taart die we bakken lekker zal zijn? Of weten we niet zeker of dat allemaal lukt en kunnen we tegen onszelf zeggen: wat er ook uitkomt, wat jij hebt gedaan is OK. Stel je voor dat je jezelf op die manier durft te vertrouwen, en dus werkelijk gelooft dat je - wat er ook gebeurt - goed zult handelen.

Zo zou je ook naar de wereld en het leven kunnen kijken. Niet met een vertrouwen gebaseerd op verwachte uitkomsten (gezondheid, oud worden, genoeg geld, ...), maar met een vertrouwen dat het je zal bieden wat voor jou het beste is. Vertrouwen in plaats van rekenen op. Zulk vertrouwen kan niet worden geschaad en dat scheelt een heleboel zorgen en gepieker. Echt vertrouwen in anderen, in jezelf en in het leven is erg goed voor je nacht- en zielenrust.