blogplaatje 5

De veronderstelde maakbaarheid van het leven als stressfactor

De drang naar een maakbaar leven wordt op steeds meer plekken vanzelfsprekend. Afgelopen dinsdag voorpaginanieuws in de Volkskrant: "patiënt in het ene ziekenhuis beter af dan in het andere", en in hetzelfde artikel als vette tekst: "overlevingskans stijgt vaak fors als chirurg vaardiger is".
Dat zou toch geen nieuws moeten zijn; het lijkt mij immers meer dan logisch.

Maar het feit dat deze kwaliteitskrant het zo groot meldt, geeft aan dat ook daar de veronderstelling leeft dat dit niet zo zou moeten zijn. Dat ziekenhuizen en chirurgen blijkbaar alleen volgens voorspelbare, volledige beheerste en voorgeschreven processen moeten werken, waardoor elk verschil en elk toeval wordt uitgebannen.
Ook ik ben natuurlijk voorstander van een zo goed mogelijke zorg en zo goed mogelijke operaties. En als je dat doet door te zorgen dat iedereen overal en altijd zijn stinkende best doet, dan blijf je natuurlijk wel verschillen houden. De ene dag gaat het beter dan de andere, de ene mens is inderdaad net is handiger dan de andere. En dat is blijkbaar niet te accepteren.
Het gevolg is dat we - en ik schrijf we, want als De Volkskrant er aan mee doet dan lijkt het behoorlijk breed geland te zijn - gaan eisen dat alles volgens standaarden en procedures geschied. Daarmee gebeurt het dan overal hetzelfde, maar het is de vraag of het gemiddeld ook beter gaat. Je gaat immers ook de uitschieters naar boven, de excellente prestaties, missen. En waarschijnlijk wordt het geheel bureaucratischer en dus trager.
Maar het ergste vind ik de angst en het teniet gaan van het vertrouwen, die hieraan gekoppeld zijn. We vertrouwen niet meer op de vakmanschap van een chirurg, we vertrouwen alleen nog maar op procedures. En dat laatste is geen vertrouwen, dat is een door angst ingegeven control-mechanisme.
Niet durven vertrouwen levert angst en de angst levert stress.
We proberen onze angst in te dammen door te streven maakbaarheid in de zorg, maakbaarheid van het leven.  Maar de paradox is dat die maakbaarheid alleen maar meer stress oplevert: krijg ik wel de goede zorg, heb ik wel de beste chirurg, lig ik wel in het optimale ziekenhuis?
Ik breek een lans voor vertrouwen in het leven en in jezelf. Vertrouwen dat het leven het beste met je voor heeft en vertrouwen op je eigen rol daarin. Er is geen betere stress verlager dan dat, en dat op zijn beurt verlaagt enorm de kans dat je die zorg überhaupt nodig hebt.